PPNC khoa học



Phương pháp Nghiên cứu khoa học
( đang cập nhật )


             

   
ĐỀ CƯƠNG 
DẪN NHẬP
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 


1. Thông tin chung về môn học 

Tên môn học: DẪN NHẬP PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 

(Introduction to Research Methods)
Phụ trách môn học: ThS. Lại Thế Luyện 
Số tín chỉ: 3
Môn học: Tự chọn / Bắt buộc dành cho sinh viên các trường đại học 
Các môn học tiên quyết: Triết học, Logic học
Các môn học kế tiếp: Thống kê ứng dụng trong nghiên cứu
Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:
+ Nghe giảng lý thuyết: 25 tiết
+ Làm bài tập trên lớp: 9 tiết
+ Thảo luận: 7 tiết
+ Thực hành: 4 tiết
+ Tự học: 90 tiết

2. Mục tiêu của môn học 

Về kiến thức:
- Sinh viên hiểu được các khái niệm, thuật ngữ và phương pháp nghiên cứu thường dùng. 
- Nhận thức được tầm quan trọng của việc tìm hiểu vấn đề một cách có hệ thống và có phương pháp. 
- Hiểu được quy trình thực hiện một đề tài nghiên cứu khoa học theo chuẩn mực quốc tế.

Về kỹ năng:
- Sinh viên có thể vận dụng kiến thức đã học để xây dựng một đề cương nghiên cứu: 
- Có khả năng đưa ra câu hỏi nghiên cứu xác đáng đối với vấn đề cần nghiên cứu
- Có khả năng chọn phương pháp nghiên cứu phù hợp
- Có khả năng lập kế hoạch thu thập thông tin tương ứng để đảm bảo độ tin cậy và độ xác thực của thông tin
- Có khả năng viết theo văn phong khoa học
- Bước đầu thực hiện được đề tài nghiên cứu khoa học của sinh viên, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo đại học theo chuẩn đầu ra.

Về thái độ :
- Ý thức được tính đạo đức của vấn đề cần nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu đã chọn
- Có thái độ chủ động, tích cực tự học, tự nâng cao dần về trình độ và kỹ năng nghiên cứu khoa học, phù hợp với nghề nghiệp tương lai.  

3. Tóm tắt nội dung môn học 

Môn học cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về các phương pháp tiến hành một nghiên cứu một cách có hệ thống và mang tính khoa học. Sinh viên sẽ được giới thiệu về các bước thực hiện một nghiên cứu, từ đặt vấn đề, tổng quan tài liệu, thu thập thông tin, cho đến hoàn thành và báo cáo kết quả nghiên cứu. Sinh viên sẽ được giới thiệu về những thiết kế nghiên cứu khác nhau, về cách chọn mẫu, cách thức xây dựng và tổ chức nghiên cứu để có thể tự mình áp dụng vào các đề tài nghiên cứu của mình sau này.

4. Nội dung chi tiết môn học

Chương 1: Những vấn đề chung

1.1. Giới thiệu chung về môn học

1.1.1. Khái niệm

1.1.2. Chức năng của môn học

1.1.3. Nội dung của môn học

1.2. Một số khái niệm cơ bản

1.2.1. Phương pháp

1.2.2. Phương pháp luận

1.2.3. Nghiên cứu

1.2.4. Khoa học

1.2.5. Nghiên cứu khoa học

1.2.6. Phương pháp luận nghiên cứu khoa học

1.2.7. Công nghệ 

1.3. Các đặc điểm của nghiên cứu khoa học

1.3.1. Tính khách quan

1.3.2. Tính tin cậy

1.3.3. Tính mới

1.4. Phân loại nghiên cứu khoa học

1.4.1. Phân loại theo chức năng nghiên cứu

1.4.2. Phân loại theo các giai đoạn nghiên cứu

1.4.3. Phân loại theo phương thức thu thập thông tin

1.5. Các biến số

1.5.1. Định nghĩa

1.5.2. Phân loại biến

1.6. Sự đo lường

1.6.1. Chỉ báo và giá trị

1.6.2. Các cấp độ đo lường

1.6.3. Các đơn vị phân tích

1.7. Tính giá trị và độ tin cậy

1.7.1. Tính giá trị 

1.7.2. Độ tin cậy

1.7.3. Nguyên nhân và kết quả

1.7.4. Các loại sai lệch đối với độ tin cậy và độ xác thực trong nghiên cứu 

Chương 2: Phương pháp và kỹ thuật nghiên cứu

2.1. Phương pháp tiếp cận khảo sát

2.1.1. Phương pháp lịch sử và logic

2.1.2. Phương pháp hệ thống và cấu trúc

2.1.3. Phương pháp diễn dịch và quy nạp

2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu

2.2.1. Phương pháp thu thập dữ liệu bằng bảng câu hỏi mở

2.2.2. Phương pháp phỏng vấn sâu 

2.2.3. Phương pháp quan sát

2.2.4. Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

2.3. Phương pháp chọn mẫu

2.3.1. Khái niệm

2.3.2. Quy mô mẫu 

2.3.4. Các phương pháp chọn mẫu cơ bản

2.3.4.1. Chọn ngẫu nhiên
2.3.4.2. Chọn ngẫu nhiên có hệ thống
2.3.4.3. Chọn ngẫu nhiên phân tầng 
2.3.4.4. Chọn ngẫu nhiên tập hợp con 

2.4. Phương pháp và kỹ thuật xử lý dữ liệu

2.4.1. Quy trình xử lý dữ liệu

2.4.2. Dữ liệu thô

2.4.3. Hiệu chỉnh dữ liệu

2.4.4. Mã hóa dữ liệu

2.4.5. Phân tích dữ liệu

2.4.6. Phân tích dữ liệu định lượng

2.4.7. Phân tích dữ liệu định tính

Chương 3: Quy trình thực hiện một nghiên cứu khoa học

3.1. Xây dựng đề tài nghiên cứu

3.1.1. Quy trình xác lập đề tài nghiên cứu


3.1.1.1 Kỹ thuật chắt lọc ý tưởng

3.1.1.2. Kỹ thuật xác định chủ đề

3.1.1.3. Kỹ thuật xác định đề tài


3.1.2. Phương pháp chuẩn hóa đề tài


3.1.2.1. Khái niệm

3.1.2.2. Cấu trúc của đề tài

3.1.2.3. Các thành phần cơ bản của đề tài

3.1.2.4. Các khái niệm then chốt


3.1.3. Lưu ý về cách đặt tên đề tài


3.2. Xây dựng đề cương nghiên cứu


3.2.1. Khái niệm

3.2.2. Những thành tố cơ bản của một đề cương nghiên cứu

3.2.2.1. Lý do chọn đề tài 
3.2.2.2. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu 
3.2.2.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.2.2.4. Giả thuyết khoa học
3.2.2.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.2.2.6. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
3.2.2.7. Phạm vi nghiên cứu 
3.2.2.8. Những đóng góp mới của đề tài
3.2.2.9. Dự kiến cấu trúc của đề tài
3.2.2.10. Các sản phẩm dự kiến  

3.2.3. Quy trình xây dựng đề cương nghiên cứu

3.2.4. Hình thức trình bày đề cương nghiên cứu


3.3. Lập kế hoạch nghiên cứu


3.4. Văn phong khoa học


3.5. Hình thức trình bày kết quả nghiên cứu khoa học
3.5.1. Trình bày dạng văn viết
3.5.2. Trình bày bảng số liệu mô tả 
3.5.3. Trình bày bảng số liệu thống kê
3.5.4. Trình bày hình
3.5.5. Trình bày các dạng biểu đồ  

3.6. Quy trình viết báo cáo nghiên cứu


3.7. Quy cách trích dẫn nguồn và tài liệu tham khảo
3.7.1. Trích dẫn theo kiểu APA (Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ)
3.7.2. Trích dẫn theo kiểu Đại học Harvard (Hoa Kỳ)
3.7.3. Các phần mềm và công cụ trích dẫn trực tuyến 


3.8. Đánh giá, nghiệm thu kết quả nghiên cứu 
3.8.1. Phương pháp chuyên gia
3.8.2. Phương pháp hội đồng
3.8.3. Phương pháp thử nghiệm kết quả nghiên cứu trong thực tiễn  

3.9. Hiệu quả các quá trình nghiên cứu khoa học 
3.9.1. Hiệu quả khoa học
3.9.2. Hiệu quả kinh tế 
3.9.3. Hiệu quả xã hội  

5. Học liệu của môn học: 

- Vũ Cao Đàm (2007), Giáo trình phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục. 

- Hoàng Trọng – Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), Xử lý dữ liệu nghiên cứu với SPSS for windows, NXB Thống kê

- Lê Huy Bá (2007), Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Giáo dục.

- Lê Tử Thành (1996), Logic học và phương pháp luận nghiên cứu khoa học, NXB Trẻ.

- Nguyễn Xuân Nghĩa (2004), Phương pháp và Kỹ thuật  trong nghiên cứu xã hội, NXB Trẻ.

- Phạm Thế Bảo (2008), Viết một bài báo khoa học như thế nào, NXB Lao động – Xã hội.

- Vũ Cao Đàm (2011), Đánh giá nghiên cứu khoa học, NXB Khoa học và Kỹ thuật












ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC GIÁO DỤC


Tên môn học : Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục
            Số tín chỉ : 2
Môn học : Bắt buộc dành cho sinh viên khối ngành sư phạm             

1. Thông tin về giảng viên

Lại Thế Luyện, MSc
E-mail:  laitheluyen@gmail.com 

2.     Các môn học tiên quyết
-         Các môn khoa học cơ bản
-         Các môn học nghiệp vụ sư phạm : Tâm lý học, Giáo dục học, Lý luận dạy học.
3.     Các môn học kế tiếp
          Khoá luận tốt nghiệp
4.     Mục tiêu môn học
4.1.  Mục tiêu chung
Sau khi hoàn thành môn học, sinh viên đạt được những mục tiêu sau :
v Về kiến thức:
- Hiểu các khái niệm cơ bản, ý nghĩa và mục đích của nghiên cứu khoa học giáo dục (NCKHGD).
- Phân biệt được các loại hình NCKHGD.
- Hệ thống hóa và phân tích cơ sở lựa chọn các phương pháp nghiên cứu cơ bản trong KHGD.
- Hiểu được cấu trúc và qui trình tiến hành một NCKHGD theo chuẩn mực quốc tế. 
v V kỹ năng:
- Xác định vấn đề nghiên cứu khả thi, đối tượng, khách thể, mục đích, nhiệm vụ NC và đặt tên đề tài chuẩn xác.
- Lựa chọn và sử dụng linh hoạt, hiệu quả các phương pháp nghiên cứu trong KHGD.
- Thiết kế qui trình thu thập và xử lý thông tin phù hợp với mục đích và PPNC
- Xây dựng đề cương nghiên cứu.
- Viết và trình bày một báo cáo nghiên cứu trong KHGD hoàn chỉnh.
- Đánh giá đúng giá trị của một công trình NC đích thực.
v Về thái độ:
- Hình thành thái độ khách quan, nghiêm túc trong NC KHGD.
- Say mê nghiên cứu và tích cực áp dụng các kết quả NC trong KHGD vào đổi mới quá trình dạy học, phương pháp dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.
4.2.          Mục tiêu khác
- Phát triển tư duy khoa học (khả năng phê phán, suy luận, tư duy sáng tạo ...)
- Nâng cao kỹ năng viết theo văn phong khoa học.

5. Mục tiêu chi tiết môn học

       Mục tiêu

Nội dung

Bậc 1

Bậc 2

Bậc 3

1. Khoa học và nghiên cứu khoa học giáo dục

I.A.1. Nêu được khái niệm và phân loại KH, NCKH.
I.A.2. Phát biểu được khái niệm, nguyên tắc, quan điểm tiếp cận cơ bản trong NCKHGD.
I.B.1. Phân tích 6 quan điểm tiếp cận NCKHGD.
I.B.2. Phân tích vai trò của NCKHGD đối với yêu cầu đổi mới và phát triển của Giáo dục.
I.C.1. Đánh giá thực trạng NCKH của SV Khoa SP thông qua các hội nghị KHSV và KLTN.




2. Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục

II.A.1. Trình bày được khái niệm và phân loại PPNCKHGD.
II.A.2. Trình bày được 6 đặc điểm cơ bản của PPNCKHGD
II.B.1. Phân tích được các đặc điểm cơ bản của PPNCKHGD.
II.B.2. Xác định được nhóm PPNC trong 1 đề tài NCKHGD cụ thể.
II.C.1. Đánh giá được sự phù hợp của các PPNC được sử dụng trong một đề tài NC cụ thể.
3. Một số kĩ thuật triển khai NCKHGD
IV.A.1. Nêu được mục đích và qui trình  tiến hành 4 PPNC.
IV.A.2. Trình bày những yêu cầu khi xây dựng công cụ cho các phương pháp: quan sát, điều tra - phỏng vấn và thực nghiệm.
IV.B.1. Lựa chọn được PPNC phù hợp với một đề tài cụ thể.
IV.B.2. Xây dựng được công cụ cho từng PPNC.

IV.C.1. Đánh giá được việc sử dụng kỹ thuật NC trong một đề tài cụ thể.

4. Quy trình tiến hành một đề  tài NCKHGD
III.A.1. Nêu được các bước thực hiện một đề tài nghiên cứu.
III. A.2. Trình bày được các bước xây dựng đề cương nghiên cứu.
III.A.3. Trình bày các yêu cầu khi viết báo cáo nghiên cứu: Ngôn ngữ, bố cục. đánh chương mục, tài liệu tham khảo, trích dẫn.
III.B.1. Xây dựng được đề cương nghiên cứu cho một đề tài cụ thể.
III. B.2. Viết được bản tóm tắt báo cáo cho một đề tài cụ thể.



V.C.1. Đánh giá được đề cương NCKH của một đề tài cụ thể.
5. Xử lý và phân tích kết quả nghiên cứu
V.A.1. Nêu dấu hiệu nhận biết hai loại thông tin.
V.A.2. Nêu được các bước xử lý thông tin định tính, định lượng.
V.A.3. Trình bày được các yêu cầu khi phân tích kết quả.

V.B.1. Xử lí được kết quả định tính và định lượng cho một đề tài cụ thể.
V.B.2. Phân tích được kết quả đã xử lý cho một đề tài cụ thể.
V.B.3. Sử dụng được một số phần mềm xử lý số liệu: Excel, SPSS, Mode

6. Một số loại báo cáo NCKHGD
VI.A.1. Trình bày được mẫu của bài tập lớn, báo cáo khoa học, bài báo khoa học, Khoá luận tốt nghiệp.
VI.A.2. Nêu được các yêu cầu khi trình bày (thuyết trình) một báo cáo khoa học
VI.B.1. Viết và trình bày được một bài báo khoa học.
VI.C.1. Đánh giá cấu trúc của một KLTN cụ thể.


6. Bảng tổng hợp mục tiêu môn học

                Mục tiêu
Nội dung
Bậc 1
Bậc 2
Bậc 3

Các MT khác
1. Khoa học và nghiên  cứu khoa học giáo dục
2

2


1

0
2. Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục
2
2
1
3. Một số kĩ thuật triển khai NCKHGD
2
2

2

4. Quy trình tiến hành một đề  tài NCKHGD
3

2

1
5. Xử lý và phân tích kết quả nghiên cứu
3
2
0
6. Một số loại báo cáo NCKHGD
2
1
1
Tổng
14
12
5
0


7. Tóm tắt nội dung môn học

Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục” là môn học bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân sư phạm. Môn học được thiết kế với thời lượng 2 tín chỉ và nhằm mục đích cung cấp cho người học kiến thức và kỹ năng cơ bản, bước đầu thực hiện các loại hình nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục, như: bài tập lớn, khoá luận tốt nghiệp, báo cáo khoa học, bài báo khoa học. 
Môn học được thiết kế theo các  nội dung cơ bản sau :
- Hệ thống khái niệm cơ bản : Khoa học, NCKH, các quan điểm tiếp cận về NCKHGD. 
- Một số nguyên tắc, yêu cầu khi thực hiện đề tài nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục.
- Đặc điểm và phân loại các nhóm PPNCKHGD.
- Lựa chọn và triển khai một số PPNC trong KHGD.
- Kĩ thuật xử lý số liệu và phân tích kết quả .
- Quy trình tiến hành một công trình NCKHGD, thiết kế đề cương NC.
- Trình bày một công trình nghiên cứu khoa học giáo dục dưới các hình thức khác nhau như bài tập lớn, khoá luận tốt nghiệp, báo cáo khoa học.
- Tiêu chí đánh giá và cách thức đánh giá một NCKHGD.
Môn học sẽ được thực hiện dưới hình thức đan xen các phần lý thuyết và thực hành, trong đó hoạt động thực hành chiếm phần lớn thời lượng môn học và dưới các hình thức khác nhau như cá nhân, nhóm, seminar ...

8. Nội dung chi tiết môn học

NỘI DUNG 1

NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KHOA HỌC VÀ NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC GIÁO DỤC

1.1.          Khoa học (KH)
1.1.1.   Khái niệm khoa học
1.1.2.   Lược sử phát triển và phân loại khoa học
1.1.3.   Khoa học giáo dục
1.1.4.   Ý nghĩa của việc nghiên cứu khoa học giáo dục 
        1.1.4.1. Ý nghĩa ở cấp độ vĩ mô
        1.1.4.2. Ý nghĩa ở cấp độ vi mô 
1.2.          Nghiên cứu khoa học (NCKH)
1.2.1.   Khái niệm NCKH
1.2.2.   Cơ chế hoạt động sáng tạo 
1.2.3.   Các loại hình nghiên cứu khoa học 
         1.2.3.1. Nghiên cứu cơ bản 
         1.2.3.2. Nghiên cứu ứng dụng
         1.2.3.3. Nghiên cứu triển khai 
         1.2.3.4. Nghiên cứu dự báo 
1.2.4. Kỹ năng nghiên cứu khoa học 
1.2.5. Hình thức nghiên cứu khoa học
          1.2.5.1. Đề tài nghiên cứu
          1.2.5.2. Dự án nghiên cứu
          1.2.5.3. Đề án nghiên cứu 
          1.2.5.4. Chương trình nghiên cứu  
1.3.          Nghiên cứu khoa học giáo dục (NCKHGD)
1.3.1.   Khái niệm NCKHGD
1.3.2.   Nhiệm vụ của NCKHGD
1.3.3.   Nguyên tắc cơ bản trong NCKHGD
1.3.4.   Các lĩnh vực nghiên cứu KHGD
1.3.4.1.        Nghiên cứu hệ thống, chính sách giáo dục
1.3.4.2.        Nghiên cứu người học-họat động học
1.3.4.3.        Nghiên cứu người dạy-họat động dạy
1.3.4.4.        Nghiên cứu môi trường dạy-học
1.3.4.5.        Nghiên cứu phương pháp dạy-học
1.3.4.6.        Nghiên cứu chương trình, sách giáo khoa
1.3.4.7.        Nghiên cứu qui trình, phương pháp đo lường, đánh giá kết quả giáo dục
1.3.4.8.        Nghiên cứu quản lý giáo dục 
1.3.5.   Các quan điểm tiếp cận trong NCKHGD
1.3.5.1.  Tiếp cận hệ thống - cấu trúc
1.3.5.2.  Tiếp cận tích hợp
1.3.5.3.  Tiếp cận lịch sử - logic
1.3.4.4. Tiếp cận hoạt động
1.3.4.5. Tiếp cận thực tiễn

NỘI DUNG  2

PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT TRIỂN KHAI NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC GIÁO DỤC

2.1.          Khái niệm phương pháp nghiên cứu Khoa học Giáo dục (PPNCKHGD)
            2.1.1. Phương pháp (method)
            2.1.2. Phương pháp luận (methodology)
            2.1.3. Phương pháp hệ (methodica)
2.2.          Đặc điểm của PPNCKHGD
2.2.1.   Tính chủ thể
2.2.2.   Tính đối tượng
2.2.3.   Tính mục đích
2.2.4.   Tính cấu trúc
2.2.5.   Tính phương tiện và môi trường
2.3.          Phân loại PPNCKHGD
2.3.1.   Nhóm PPNC lý luận
2.3.2.   Nhóm PPNC thực tiễn
2.4.          Kỹ thuật triển khai nghiên cứu, thập dữ liệu, thông tin
2.4.1.   Phương pháp quan sát sư phạm 
2.4.1.1.     Mục đích quan sát sư phạm 
2.4.1.2.     Xây dựng công cụ
2.4.1.3.     Qui trình tiến hành
2.4.1.4.     Xử lý, phân tích kết quả
2.4.2.   Phương pháp điều tra giáo dục, phỏng vấn
2.4.2.1.        Mục đích điều tra, phỏng vấn
2.4.2.2.        Xây dựng công cụ
2.4.2.3.        Xác định mẫu
2.4.2.4.        Qui trình tiến hành điều tra, phỏng vấn
2.4.2.5.        Xử lý, phân tích kết quả
2.4.3.    Phương pháp thực nghiệm sư phạm 
2.4.3.1.        Mục đích thực nghiệm
2.4.3.2.        Xây dựng công cụ
2.4.3.3.        Qui trình tiến hành thực nghiệm
2.4.3.4.        Xử lý, phân tích kết quả
2.4.4.    Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm giáo dục 
2.4.4.1.        Phát hiện và phân tích các sự kiện, hiện tượng điển hình
2.4.4.2.        Tham quan, gặp gỡ, trao đổi với đối tượng nghiên cứu
2.4.4.3.        Mô hình hoá sự kiện
2.4.4.4.        Tổng kết kinh nghiệm, ứng dụng vào thực tiễn

NỘI DUNG  3

QUY TRÌNH TIẾN HÀNH MỘT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
KHOA HỌC GIÁO DỤC

3.1.          Xác định vấn đề nghiên cứu
3.2.          Xây dựng đề cương nghiên cứu
3.2.1      Xác định tên đề tài
3.2.2      Xác định lí do chọn đề tài
3.2.3      Xác định mục đích nghiên cứu
3.2.4      Xác định khách thể, đối tượng nghiên cứu
3.2.5      Xác định giả thuyết khoa học
3.2.6      Xác định nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu
3.2.7      Xây dựng cơ sở lý luận của đề tài
3.2.8      Xác định phương pháp nghiên cứu và các kỹ thuật thu thập thông tin
3.2.9      Kết quả dự kiến và hướng nghiên cứu tiếp theo (nếu có)
3.2.10 Xây dựng kế hoạch nghiên cứu
3.2.11 Xây dựng cấu trúc báo cáo kết quả nghiên cứu của đề tài

NỘI DUNG 4

XỬ LÍ, PHÂN TÍCH VÀ TRÌNH BÀY KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 .    Phân loại và xử lí thông tin
4.1.1.   Thông tin định tính
4.1.2.   Thông tin định lượng
4.2.          Trình bày kết quả nghiên cứu (viết báo cáo)
4.2.1.   Ngôn ngữ của báo cáo
4.2.2.   Bố cục của báo cáo
4.2.3.   Đánh số chương, mục của báo cáo
4.2.4.   Trình bày tài liệu tham khảo
4.2.5.   Trích dẫn khoa học trong báo cáo
4.2.6.   Viết tóm tắt báo cáo
4.3.          Một số hình thức báo cáo nghiên cứu khoa học
4.3.1. Bài tập lớn
4.3.1.1. Mẫu báo cáo
4.3.1.2. Trình bày báo cáo
4.3.2.   Báo cáo khoa học
4.3.2.1. Mẫu báo cáo
4.3.2.2. Trình bày báo cáo
4.3.3.   Bài báo khoa học
4.3.3.1.  Mẫu báo cáo
4.3.3.2.  Trình bày báo cáo
4.3.4. Khóa luận tốt nghiệp
4.3.4.1. Mẫu báo cáo
4.3.4.2. Trình bày báo cáo

9. Tài liệu tham khảo cho môn học
 [1]. Dương Thiệu Tống, « Phương pháp nghiên cứu khoa học tâm lý -giáo dục” NXB KHXH, 2005
[2]. Vũ Cao Đàm, “Phương pháp luận nghiên cứu khoa học”, NXB KHKT, 1998, 2005
[3]. Mai Ngọc Luông, Lý Minh Tiên, “Mô đun Giáo dục học tiểu học-Tiểu mô đun Phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục”, Dự án phát triển giáo viên tiểu học-Bộ GD và ĐT, 2005
[4]. Lưu Xuân Mới, “Phương pháp luận nghiên cứu khoa học”, NXB ĐHSP, 2003.
[5]. Phạm Viết Vượng, “Phương pháp luận nghiên cứu khoa học”, NXB ĐHQG Hà Nội, 2004
[6]. University of New England (UNE), “Research methods in education” (Module 1-3), UNE, Armidale, AUS, 2004.
[7]. Louis Cohen & Lawrence Manion, “Research methods in Education” (4th edition), Routledge, London & NewYork, 1994







ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC
PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC


Khóa đào tạo : Dành cho học viên Cao học Quản lý Giáo dục & Nghiên cứu sinh
Tên môn học (Tiếng Việt): PHƯƠNG PHÁP LUẬN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
                       (Tiếng Anh): Scientific Research Methodology 


1.      Thông tin về giảng viên

Lại Thế Luyện 
E-mail : laitheluyen@gmail.com
2.      Thông tin chung về môn học:
·   Tên môn học: Phương pháp luận NCKH
·   Số tín chỉ: 2
·   Môn học: Bắt buộc                               
·    Các môn học tiên quyết: 
-          Các môn liên quan đến khoa học chuyên ngành
-     Các môn học nghiệp vụ sư phạm: Tâm lý học, Giáo dục học, Lý luận dạy học chuyên ngành
-          Logic học, Toán thống kê xác suất ứng dụng trong nghiên cứu
·    Các môn học kế tiếp: luận văn tốt nghiệp  
·   Giờ tín chỉ đối với các hoạt động: 30
      + Nghe giảng lý thuyết: 20
      + Làm bài tập trên lớp:
      + Thảo luận:
      + Thực hành, thực tập (ở phòng thí nghiệm, nhà máy, điền dã, thực tập...):
      + Hoạt động theo nhóm:
      + Tự học
3.       Mục tiêu môn học
Sau khi hoàn thành môn học, học viên phải đạt được những mục tiêu sau :
v  Về kiến thức:
·         Hiểu được các khái niệm cơ bản, ý nghĩa và mục đích của NCKH
·         Hiểu được cấu trúc logic của quá trình tiến hành NCKH cũng như nội dung của từng khâu/bước trong tiến trình NCKH
·         Hiểu được các căn cứ để lựa chọn các phương pháp NCKH cũng như cách thức tiến hành từng phương pháp nghiên cứu cụ thể 

v  Về kỹ năng:
·         Xác định được vấn đề nghiên cứu mang tính khả thi, đặt được tên đề tài chuẩn xác
·         Xác định được đối tượng, khách thể, đặt giả thuyết nghiên cứu, xác định mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
·         Lựa chọn và áp dụng linh hoạt, hiệu quả các phương pháp nghiên cứu phù hợp với đề tài nghiên cứu
·         Xây dựng được đề cương nghiên cứu
·         Viết và trình bày một báo cáo nghiên cứu
·         Tranh luận và bảo vệ các kết quả nghiên cứu
v  Về thái độ
·         Hình thành thái độ nghiêm túc, khách quan, khoa học trong NCKH
·         Hình thành hứng thú, niềm say mê NCKH
·         Phát triển tư duy khoa học (năng lực phán đoán, phê phán, suy luận, sáng tạo...)
·         Hình thành đạo đức của người nghiên cứu 

4. Tóm tắt nội dung của môn học
         Phương pháp luận nghiên cứu khoa học là một môn học cần thiết để rèn luyện kỹ năng nghiên cứu cho học viên cao học, nghiên cứu sinh tiến sĩ. Môn học chú trọng nâng cao năng lực nghiên cứu, rèn luyện cho học viên kỹ năng tư duy logic trong nghiên cứu: nhận dạng, phát hiện sự kiện/vấn đề khoa học, đặt giải thuyết nghiên cứu, xây dựng các luận điểm khoa học, tìm kiếm và chứng minh các luận cứ, sử dụng các luận cứ để chứng minh giả thuyết nghiên cứu.
         Môn học cũng dành một phần thời lượng để người học rèn luyện kỹ năng chuẩn bị cho thuyết trình, báo cáo kết quả nghiên cứu khoa học.

5.             Nội dung chi tiết môn học
Chương I. Khái quát chung về Khoa học, Nghiên cứu khoa học và phương pháp luận NCKH
1.1  Khoa học
1.1.1   Khái niệm Khoa học
1.1.2        Sự ra đời và phát triển của khoa học
1.1.3        Phân loại khoa học
1.2      Nghiên cứu khoa học
1.2.1        Khái niệm Nghiên cứu khoa  học
1.2.2        Chức năng của nghiên cứu khoa học
1.2.3        Đặc điểm của nghiên cứu khoa học
1.2.3.1  .Tính khách quan
1.2.3.2  .Tính mới
1.2.3.3  .Tính thông tin
1.2.3.4  .Dũng cảm, mạo hiểm
1.2.3.5  .Tính kinh tế
1.2.4        Phân loại nghiên cứu khoa học

1.3      Phương pháp luận nghiên cứu khoa học
1.3.1        Khái niệm Phương pháp, Phương pháp luận, Phương pháp luận NCKH
1.3.2        Các quan điểm tiếp cận chung nhất trong NCKH
1.3.2.1  .Quan điểm hệ thống – cấu trúc
1.3.2.2  .Quan điểm lịch sử - logic
1.3.2.3  .Quan điểm thực tiễn

Chương II. Bản chất logic của NCKH
2.1  Các thao tác logic trong NCKH
2.1.1. Tư duy khái niệm
2.1.2..Phán đoán
2.1.3. Suy luận
2.2 Cấu trúc logic của một chuyên khảo khoa học
2.2.1 Luận đề
2.2.2 Luận cứ
2.2.3 Luận chứng
2.3 Trình tự logic của một NCKH
2.3.1 Phát hiện vấn đề nghiên cứu
2.3.2 Xây dựng giả thuyết nghiên cứu
2.3.3 Xác định luận chứng (lập phương án thu thập thông tin)
2.3.4 Xây dựng cơ sở lý luận (luận cứ lý thuyết)
2.3.5 Xây dựng cơ sở thực tiễn (luận cứ thực tiễn)
2.3.6  Phân tích kết quả xử lý thông tin
2.3.7 Tổng hợp kết quả nghiên cứu/ kết luận / khuyến nghị

Chương III. Các phương pháp nghiên cứu khoa học
3.1   Khái niệm, đặc điểm, phân loại các phương pháp nghiên cứu khoa học
3.1.1        Khái niệm
3.1.2        Đặc điểm của phương pháp nghiên cứu khoa học
3.1.3        Phân loại các phương pháp nghiên cứu khoa học
3.1.3.1 Dựa trên vấn đề có tính chất lý luận và thực tiễn
-          Nhóm PPNC lý luận
-          Nhóm PPNC thực tiễn
3.1.3.2 Dựa trên lý thuyết thông tin
-          Nhóm PP thu thập thông tin
-          Nhóm PP xử lý thông tin
3.2 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
3.2.1. Khái niệm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
3.2.1.1 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết
3.2.1.2  Phương pháp phân tích - tổng hợp lý thuyết
3.2.1.3 Phương pháp phân loại, hệ thống hóa lý thuyết
3.2.1.4 Phương pháp mô hình hóa
3.2.1.5 Phương pháp giả thuyết
3.3  Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
3.3.1 Khái niệm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
3.3.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
3.3.2.1 Phương pháp quan sát
3.3.2.2 Phương pháp phỏng vấn, lấy ý kiến chuyên gia 
3.3.2.3 Phương pháp điều tra bằng anket
3.3.2.4 Phương pháp điều tra bằng trắc nghiệm (test)
3.3.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
3.3.2.6 Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động sư phạm 
3.3.2.7 Phương pháp nghiên cứu điển hình (case study)
3.4.  Các phương pháp toán học sử dụng trong nghiên cứu khoa học giáo dục 
3.4.1 Xử lí và phân tích các thông tin định tính
3.4.2 Xử lí và phân tích các thông tin định lượng

Chương IV. Qui trình tiến hành đề tài nghiên cứu khoa học
4.1  Xác định đề tài NCKH
4.1.1        Các căn cứ xác định đề tài
4.1.1.1  Ý nghĩa khoa học
4.1.1.2  Ý nghĩa thực tiễn
4.1.1.3  Tính cấp thiết của đề tài 
4.1.1.4  Điều kiện, phương tiện thực hiện
4.1.2        Các nội dung trong xác định đề tài
4.1.2.1  Phát hiện vấn đề nghiên cứu, đặt câu hỏi nghiên cứu
4.1.2.2  Xác định các nhiệm vụ nghiên cứu
4.1.2.3  Xác định đối tượng và khách thể nghiên cứu
4.1.2.4 Giới hạn đề tài
4.1.2.5 Xây dựng và phân tích mục tiêu nghiên cứu
4.1.2.6 Đặt tên đề tài
4.2  Xây dựng đề cương nghiên cứu
4.2.1  Lý do lựa chọn đề tài hay tính cấp thiết của đề tài
4.2.2  Mục đích nghiên cứu
4.2.3  Khách thể, đối tượng nghiên cứu
4.2.4  Giả thuyết khoa học
4.2.5  Nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu
4.2.6  Phương pháp nghiên cứu
4.2.7  Kết quả dự kiến và hướng nghiên cứu tiếp theo 
4.2.8  Xây dựng cấu trúc báo cáo kết quả nghiên cứu của đề tài.
4.3 Lập kế hoạch nghiên cứu
4.3.1 Giai đoạn chuẩn bị
4.3.2 Giai đoạn thực hiện nghiên cứu
4.3.3 Giai đoạn viết công trình
4.3.4 Giai đoạn bảo vệ
4.4 Thu thập tài liệu và xử lý thông tin
4.4.1 Các loại thông tin
4.4.2 Nội dung thu thập thông tin
4.4.3 Xử lý thông tin
4.5 Viết báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu
4.5.1 Ngôn ngữ của báo cáo
4.5.2 Bố cục của báo cáo
4.5.3 Cách đánh số chương mục
4.5.4 Cách trích dẫn khoa học
4.5.5 Cách đánh số các bảng và biểu đồ
4.5.6 Cách lập danh mục tài liệu tham khảo
4.5.7 Cách viết tóm tắt báo cáo
4.5.8 Các loại báo cáo khoa học
4.5.8.1 Bài tập lớn
4.5.8.2 Báo cáo khoa học
4.5.8.3 Bài báo khoa học
4.5.9. Khóa luận tốt nghiệp
4.5.10.Luận văn thạc sĩ và luận án tiến sĩ
4.6 Công bố, tranh luận và xuất bản các kết quả nghiên cứu
4.6.1. Bài Tham luận khoa học
4.6.2. Sách giáo khoa
4.6.3. Sách tham khảo
4.6.4. Giáo trình  
4.6.5. Sách chuyên khảo
4.6.6. Tác phẩm khoa học 
4.7 Các nguyên tắc đạo đức trong nghiên cứu khoa học 
4.7.1. Trung thực trong mọi khía cạnh của nghiên cứu
4.7.2.Trách nhiệm trong việc tiến hành nghiên cứu
4.7.3. Chuyên nghiệp và công bằng khi làm việc với người khác
4.7.4. Trách nhiệm đối với xã hội 

6. Học liệu:
1. University of New England (UNE), “Research methods in education”, UNE, Armidale, AUS, 2004.
2. Helmut Kromrey: Nghiên cứu xã hội thực nghiệm, Nxb Thế giới, 1999. 
3. Louis Cohen & Lawrence Manion, “Research methods in Education” (4th edition), Routledge, London & NewYork, 1994


VIỆN THÔNG TIN KHOA HỌC ISI 

 Institute for Scientific Information            

Trân trọng giới thiệu địa chỉ tra cứu danh sách các tạp chí Quốc tế thuộc danh mục ISI (với các nhóm SCI, SCIE, SSCI và AHCI) để các đơn vị, cán bộ, giảng viên các trường đại học, viện nghiên cứu.... tham khảo, lựa chọn gửi công bố khoa học trên phạm vi quốc tế

1. Danh sách các tạp chí Quốc tế thuộc nhóm SCI (Science Citation Index)

2. Danh sách các tạp chí Quốc tế thuộc nhóm SCIE (Science Citation Index Expanded)


3. Danh sách các tạp chí Quốc tế thuộc nhóm Khoa học Xã hội SSCI (Social Sciences Citation Index)


4. Danh sách các tạp chí Quốc tế thuộc nhóm Nghệ thuật và Nhân văn A&HCI (Arts and Humanities Citation Index)



          

Chương trình học giả Fulbright http://www.cies.org

Tổng quan Giáo dục Hoa Kỳ http://www.edupass.org

Chọn trường tại Hoa Kỳ http://studyusa.com/vi





               TỪ ĐIỂN TIẾNG ANH 

               Tải thư mục sách từ điển tiếng Anh các lĩnh vực - TẠI ĐÂY
                

                VĂN PHẠM TIẾNG ANH

                Tải toàn bộ thư mục sách văn phạm tiếng Anh - TẠI ĐÂY

               PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 


                Tải toàn bộ giáo trình về phương pháp nghiên cứu khoa học - TẠI ĐÂY

        
               
               DANH MỤC THƯ VIỆN QUỐC TẾ


  
2.      Thư viện Quốc gia Anh    







       

11.  Thư viện Quốc hội Mỹ